125 lat Skoda Motorsport – od motocykla L&K do Fabii RS Rally2

2 godzin temu

Zaczęło się w 1901 r. od motocykla Laurin & Klement ścigającego się na trasie Paryż–Berlin. 125 lat później sportowa historia Skody obejmuje Le Mans, Monte Carlo, mistrzowskie tytuły i tysiące rajdowych zwycięstw. Przypominamy wybrane auta, które ją tworzyły – od Skody Sport przez „czeskie Porsche” po Fabię RS Rally2.

Świat motoryzacji czy choćby proces zakupu samochodu jest nierozerwalnie związany z emocjami. A nie od dzisiaj wiadomo, iż nic nie rozpala ich tak, jak sport motorowy. Któż bowiem nie chciałby mieć w garażu auta, które jest podstawą do zbudowania samochodu rajdowego czy wyścigowego? Sukcesy sportowe są także dobrą platformą reklamową. Mówiąc o triumfatorach zawodów, media niemal zawsze pokazują też ich auta.

Na brak rozpoznawalności w sporcie motorowym czy niewystarczającą liczbę sukcesów z pewnością nie może narzekać Skoda, świętująca właśnie 125-lecie występów.

Skala sportowych sukcesów jest potężna. Dość powiedzieć, iż tylko w latach 2009-2014 Fabie Super 2000 zdobyły łącznie 50 tytułów w mistrzostwach krajowych i międzynarodowych.

W 2015 r. Skoda wprowadziła Fabię R5, której późniejsze wersje nosiły nazwę Rally2. Samochód gwałtownie stał się przebojem wśród zespołów fabrycznych i prywatnych. Od 2015 r. Fabie w specyfikacji R5/Rally2 – wraz z obecną RS Rally2 – odniosły już ponad 3300 rajdowych zwycięstw, a ich załogi zdobyły ponad 100 tytułów mistrzów krajowych.

Poniżej prezentujemy wybrane kamienie milowe 125-letniej historii Skoda Motorsport.

Korzenie Skoda Motorsport

W 1901 r. motocykl L&K stworzony przez założycieli firmy, Václava Laurina i Václava Klementa, wziął udział w wyścigu na dystansie 1200 km pomiędzy Paryżem i Berlinem.

Cztery lata później firma L&K rozstała się z motocyklami na rzecz samochodów, zyskując renomę także w świecie wyścigów samochodowych. Z czasem przyszedł czas na występy w rajdach, które okazały się bardzo udane.

Skoda Sport (1949 r.)

Bazujący na modelu 1101 Tudor uczestnik maratonu w Le Mans z 1950 r. Do momentu awarii po 13 godzinach auto w narodowych barwach Czechosłowacji walczyło o drugie miejsce w klasie. Jego sukces tkwił w niewielkiej masie, aerodynamice oraz małym zużyciu paliwa, będącego mieszaniną benzyny, acetonu i etanolu. Przy maksymalnych 140 km/h wynosiło zaledwie 12 l/100 km. W innych zawodach Skoda eksperymentowała też z mechanicznym doładowaniem i większymi silnikami, uzyskując choćby 190 KM.

Silnik: 1089 cm³, R4, wolnossący
Maksymalna moc: 50 KM przy 5200 obr./min
Masa: ok. 700 kg
Prędkość maksymalna: 140 km/h

Skoda 1100 OHC (1957 r.)

Skoda 1100 OHC powstała z myślą o powrocie marki do 24-godzinnego wyścigu Le Mans. Plany pokrzyżowały jednak realia zimnej wojny. Żelazna kurtyna mocno utrudniała kontakty Czechosłowacji z Zachodem, a starty fabrycznego 1100 OHC ostatecznie ograniczyły się do państw socjalistycznych. Dlatego samochód nigdy nie wystartował w Le Mans.

Piękne i dopracowane pod kątem aerodynamiki nadwozie wykonano z włókna szklanego, co ograniczyło masę. Mimo niewielkiej pojemności i braku doładowania silnik generował pokaźną moc, a pracował na paliwie lotniczym. W celu uzyskania optymalnego wyważenia sprzęgło oraz 5-biegową skrzynię połączono z tylnym mostem.

Silnik: 1089 cm³, R4, wolnossący
Maksymalna moc: 92 KM przy 7700 obr./min
Masa: 583 kg
Prędkość maksymalna: 200 km/h

Skoda 130 RS (1975 r.)

Auto nie bez przyczyny nazywane czeskim Porsche – także w tym przypadku kierowca musiał zmagać się z niedociążoną przednią osią oraz silnikiem znajdującym się za tylną osią, który mógł zadziałać jak wahadło inicjujące nadsterowny poślizg. Prowadzone wprawną ręką 130 RS było postrachem konkurencji – w 1977 r. wygrało swoją klasę w Rajdzie Monte Carlo, zajmując przy tym 12. miejsce w klasyfikacji generalnej, a w 1981 r. zapewniło Skodzie tytuł mistrza Europy producentów w Europejskich Mistrzostwach Samochodów Turystycznych.

Silnik: 1299,6 cm³, R4, wolnossący
Maksymalna moc: 112/142 KM przy 7250/8500 obr./min
Masa: 720 kg
Prędkość maksymalna: 220 km/h

Skoda Favorit 136L (1989 r.)

Pierwsza przednionapędowa Skoda okazała się wszechstronnym autem sportowym – z sukcesami startowała w wyścigach płaskich i górskich oraz rajdach. W ostatnich z wymienionych w 1994 r. zwyciężyła z mocniejszymi rywalami w rozgrywanym w ramach WRC pucharze Formula 2 dla aut z napędem na przód i wolnossącymi silnikami o pojemności do 2,0 l. Na tym aucie zadebiutowało charakterystyczne logo Skoda Motorsport – litera V nawiązuje do słowa Victory (zwycięstwo) i znaku Š w nazwie marki.

Silnik: 1299,6 cm³, R4, wolnossący
Maksymalna moc: 103/120 KM przy 6500/7000 obr./min
Masa: ok. 750 kg
Prędkość maks.: 150-210 km/h

Skoda Octavia WRC (1999 r.)

Octavia otworzyła nie tylko nowy rozdział w historii drogowych Skód. Była to też pierwsza „rajdówka” marki w topowej klasie WRC. Miały one napęd na cztery koła oraz turbodoładowane silniki. Zwężka w układzie dolotowym nie pozwalała na śrubowanie mocy, ale pokaźne 500 Nm przy zaledwie 3250 obr./min, a później 600 Nm, pozwalały na błyskawiczne nabieranie prędkości. Auto nie było najbardziej utytułowane w stawce, ale dało się poznać jako solidna konstrukcja, co pozwoliło na sięgnięcie po trzecie miejsce w wymagającym Rajdzie Safari czy niezłe lokaty w rajdach Argentyny i Acropolis.

Wcześniej zespół Skoda Motorsport wystawiał do zawodów przednionapędową Octavię Kit Car.

Silnik: 1984 cm³, R4, turbodoładowany
Maksymalna moc: 300 KM przy 5500 obr./min
Masa: 1230 kg
Prędkość maksymalna: uzależniona od przełożeń skrzyni biegów

Skoda Fabia RS Rally2 (2022 r.)

Od momentu powołania klasy WRC2 Skoda Fabia jest jej niekwestionowaną gwiazdą. W latach 2013-2025 załogi startujące czeskimi „rajdówkami” wywalczyły aż osiem tytułów mistrzowskich. Zainteresowanie autami jest potężne. Skoda sprzedała ponad 270 „rajdówek” WRC2.

Najnowsza nie jest ewolucją poprzednika, a autem zbudowanym od podstaw – w celu poprawy stabilności zwiększono rozstawy osi i kół, a choćby zoptymalizowano położenie zbiornika paliwa. Dużo pracy poświęcono na dopracowanie elementów pod kątem aerodynamiki.

Silnik: 1620 cm³, R4, turbodoładowany
Maksymalna moc: 294 KM
Masa: 1230 kg
Prędkość maks.: do 200 km/h

Ewolucja podzespołów i homologacji

Nowoczesne auta rajdowe prowadzą się znacznie stabilniej, precyzyjniej i bardziej przewidywalnie od historycznych odpowiedników. To zasługa systematycznie udoskonalanych podzespołów. Amortyzatory z Fabii RS Rally2 (kolumny w szutrowej i asfaltowej specyfikacji na zdjęciu wyżej) oraz modelu Favorit doskonale obrazują zmiany. Drogę do poważnych modyfikacji otworzyły też homologacje – objętością przypominające encyklopedię, a nie zeszyt (fot. niżej).

Nie zawsze drożej

Nie wszystko w świecie motorsportu drożeje. Przykładem jest silnik Fabii RS Rally2 (na zdjęciu niżej). Pojemność 1,6 l nie zdradza, iż bazuje na popularnych jednostkach 2.0 TFSI EA888, w których o 19 mm zmniejszono skok tłoka. Blok i inne elementy, z łańcuchowym rozrządem włącznie, mają numery i oznaczenia znane z seryjnych modeli koncernu Volkswagen. W efekcie o połowę zbito cenę jednostki napędowej względem serca Fabii S2000, która miała wolnossący silnik 2.0, wymagający dużo bardziej żmudnego strojenia elementów.