1 dzień temu
Rada UE chce uprościć przepisy dotyczące eurowiniety i dopasować je do nowych opłat zależnych od emisji CO₂. Zmiany mają ułatwić wdrażanie regulacji, ale dla firm transportowych oznaczają też nowe zasady naliczania kosztów i większą presję na ograniczanie emisji. Sprawdzamy szczegóły proponowanych zmian.
Spis treści:
- Czym jest eurowinieta i dlaczego UE ją zmienia?
- Jakie zmiany w eurowiniecie proponuje Rada UE?
- Opłaty zależne od emisji CO₂ – co się zmieni w praktyce?
- Problem modernizacji pojazdów – luka w przepisach
- Dlaczego UE rezygnuje z ulg dla ekologicznych naczep?
- Co zmiany w eurowiniecie oznaczają dla firm transportowych?
- Co dalej z dyrektywą o eurowiniecie?
Czym jest eurowinieta i dlaczego UE ją zmienia?
Głównym celem wprowadzenia dyrektywy o eurowiniecie jest ujednolicenie zasad naliczania opłat drogowych dla pojazdów ciężarowych w UE. Chodzi również o to, aby koszty użytkowania infrastruktury drogowej ponosili jej użytkownicy.
Okazuje się jednak, iż system ten wymaga aktualizacji, ponieważ Unia Europejska przygotowuje się na pełne wdrożenie opłat powiązanych z emisją CO₂. Stąd konieczność zmian w samej eurowiniecie, które uproszczą przepisy i dostosują je do polityki klimatycznej oraz nowych norm emisji.
Jakie zmiany w eurowiniecie proponuje Rada UE?
Rada UE proponuje przede wszystkim doprecyzowanie kluczowych definicji:
- pojazdów bezemisyjnych,
- pojazdów niskoemisyjnych,
- grup i podgrup pojazdów.
Dodatkowo zwraca się uwagę na konieczność określenia momentu wdrożenia opłat zależnych od CO₂ i ujednolicenie harmonogramów wdrażania nowych zasad w państwach UE. W praktyce ma to skutkować większą ilością ujednoliconych reguł, aby zminimalizować konieczność interpretacji niejasnych przepisów.
Opłaty zależne od emisji CO₂ – co się zmieni w praktyce?
Najważniejszą zmianą wydaje się ścisłe powiązanie eurowiniety z emisją CO₂. Oznacza to, iż pojazdy o wyższej emisji będą objęte wyższymi opłatami, a bardziej ekologiczne ciężarówki zapłacą mniej. Jednak żeby było to możliwe, system musi stać się bardziej zróżnicowany niż dotychczas. Czasu pozostało niewiele, bo już 1 lipca 2026 wchodzą w życie nowe normy emisji dla pojazdów ciężarowych.
Problem modernizacji pojazdów – luka w przepisach
W świetle obowiązujących jeszcze przepisów, choćby gdy ciężarówka zostanie ulepszona (np. poprzez aktualizację oprogramowania) w sposób, który fizycznie ograniczy jej emisję, klasa emisji nie może zostać zmieniona. Brakuje na to odpowiednich regulacji.
To rodzi poważny problem dla firm, które inwestują w poprawę efektywności, ale nie widzą tego w systemie opłat. Co na to Rada UE? Zamiast wprowadzić zmiany, które natychmiast rozwiązałyby problem, zleca Komisji Europejskiej analizę możliwych rozwiązań, co może zająć choćby 2 lata.
Dlaczego UE rezygnuje z ulg dla ekologicznych naczep?
Przy okazji odrzucono pomysł ulg dla ciężarówek z naczepami wyposażonymi w ekologiczne innowacje. Rada UE rezygnację tę tłumaczy zwiększoną złożonością systemu oraz potencjalnymi problemami z funkcjonowaniem elektronicznych systemów poboru opłat. Dodatkowo obawia się nadużyć (np. wykorzystaniu ekologicznej naczepy z wysokoemisyjnym pojazdem). Teoretycznie ma to uprościć system, choćby kosztem ograniczenia „zielonych” zachęt.
Co zmiany w eurowiniecie oznaczają dla firm transportowych?
Na tym etapie proponowane zmiany wyglądają bardziej na „systemowe” niż kosztowe. Potencjalnie zapewniają większą przejrzystość przepisów, co ułatwi ich wdrażanie w różnych krajach UE. Na plus zaliczyć można też mniej niejasności interpretacyjnych.
Nie sposób jednak pominąć braku dodatkowych ulg oraz konieczności dostosowania się do systemu opartego na emisjach CO₂. W praktyce oznacza to rosnącą presję na modernizację flot. Dlatego opisywane zmiany w eurowiniecie można traktować jako etap przygotowawczy przed realnym wzrostem znaczenia opłat emisyjnych.
Co dalej z dyrektywą o eurowiniecie?
Rada UE przyjęła mandat negocjacyjny 4 marca br., co oznacza formalne rozpoczęcie kolejnego etapu procesu legislacyjnego. W następnym kroku stanowisko przedstawi Parlament Europejski, a potem wystartują negocjacje między instytucjami UE.
Chociaż finalny kształt przepisów może się jeszcze zmienić, to już widać jasny kierunek UE, czyli w skrócie: więcej CO₂ w systemie opłat i ujednoliceń przepisów oraz mniej wyjątków. Tylko czy skorzysta na tym branża TSL?
