Automatyczna skrzynia biegów – jak wybrać, jak dbać i czego unikać. Błędy mogą słono kosztować

5 godzin temu

Automatyczna skrzynia biegów może działać długo i bez problemów, ale tylko wtedy, gdy jest adekwatnie traktowana. choćby bardzo dobra konstrukcja nie jest odporna na wszystko. Największe znaczenie mają olej, sposób użytkowania, masa samochodu, moment obrotowy silnika i oczywiście regularny serwis.

Wielu świadomych kierowców kupując auto używane, zwraca uwagę na model skrzyni. To ważne i samo w sobie oznacza, iż taka osoba przykłada dużo starań do wyboru dobrego samochodu, ale sam model skrzyni to nie wszystko. Ta sama przekładnia może bezproblemowo pracować w lekkim aucie z benzynowym silnikiem, a dużo szybciej wymagać naprawy w ciężkim SUV-ie.

Nie bez znaczenia jest też rodzaj automatu. Inaczej traktuje się klasyczną skrzynię z konwerterem, inaczej przekładnię CVT, a inaczej dwusprzęgłową DSG/DCT. Każda z nich ma inne mocne strony i inne warunki, których szczególnie nie lubi.

Dlatego przed zakupem używanego samochodu warto wiedzieć nie tylko, jaka skrzynia została w nim zastosowana, ale też jak była lub mogła być użytkowana i serwisowana. Naprawa automatu potrafi pochłonąć 10 tys. zł albo więcej, więc profilaktyka jest dużo tańsza niż remont. Dlatego warto poznać nie tylko zasady dbania o przekładnię, ale też warto wiedzieć, skąd biorą się problemy.

https://magazynauto.pl/porady/najlepsze-skrzynie-automatyczne-potrafia-wytrzymac-400-500-tys-km,aid,6420

Od czego zależy wytrzymałość skrzyni automatycznej?

Wytrzymałość skrzyni automatycznej wbrew pozorom zależy nie tylko od typu przekładni, ale także od wielu czynników niezależnych od niej samej, jak masa samochodu czy moment obrotowy. najważniejsze jest jednak chłodzenie i smarowanie. W przeciwieństwie do skrzyń manualnych olej w automatycznych odpowiada nie tylko za smarowanie i chłodzenie, ale również za samą pracę przekładni. W wielu typach automatycznych skrzyń olej odpowiada nie tylko za smarowanie i chłodzenie, ale też za pracę elementów wykonawczych przekładni. Dlatego jego stan ma bezpośredni wpływ na działanie skrzyni. Przegrzany lub zanieczyszczony produktami powstającymi w wyniku zużycia powoduje nieprawidłową pracę, co w dłuższym czasie może doprowadzić do awarii.

8-biegowa skrzynia Aisina, która trafiła do wielu współczesnych samochodów z każdego segmentu — od miejskich po duże SUV-y. fot. Aisin

Rodzaj przeniesienia napędu

Napęd na cztery koła mocniej obciąża skrzynię biegów, ponieważ duża przyczepność oznacza większe obciążenie układu napędowego. jeżeli koła nie mogą się uśliznąć przy większym obciążeniu, to obciążenie jest przenoszone na mechanizm przekładni. W samochodach terenowych dochodzi do tego jeszcze duża masa, nierzadko obciążenie wynikające ze specyfiki użytkowania takich samochodów, a w autach sportowych wysoki moment obrotowy i moc. Najmniej obciążający przekładnię jest przedni napęd.

Moment obrotowy

Skrzynie biegów, również manualne, są konstruowane pod maksymalną wartość momentu obrotowego. Ma on więc istotny wpływ na trwałość, szczególnie w autach 4x4, gdzie moment ten często jest przenoszony w całości na koła, bez uślizgu. Oczywiste jest więc, że trwałość automatycznych skrzyń zależy nie tylko od modelu auta, ale także od typu silnika. W benzynowych z reguły pracują dłużej.

Sposób użytkowania

Drążek można, a choćby trzeba przesuwać dość szybko. Ale trzeba się nieco wstrzymać z wciskaniem gazu po przełączeniu biegu. fot. Motor

Trwałość przekładni, ale i konwertera, w dużym stopniu zależy od stylu jazdy i sposobu eksploatacji. Ciągnięcie przyczep, agresywna jazda terenowa i sportowa podnoszą temperaturę pracy oleju. Gwałtowne, zerojedynkowe operowanie gazem zwiększa obciążenie sprzęgła. Jazda miejska i duże prędkości też nie sprzyjają trwałości, bo wymuszają częste zmiany biegów. Z kolei jazda pozamiejska, ale z dużymi prędkościami, skutkuje wysoką temperaturą oleju, co powoduje jego szybsze degradowanie.

Model samochodu

Ta sama skrzynia w samochodzie kompaktowym z silnikiem o niedużej mocy wytrzyma znacznie dłużej niż w ciężkim SUV-ie z mocnym dieslem. Przykładem może być przekładnia Aisin TF-80SC, która w ciężkich Volvo oferowana jako Geartronic nie miała zbyt dobrej opinii, natomiast w lekkich Peugeotach już jak najbardziej. Różnica leży tu właśnie w masie pojazdu i układzie napędowym, ale także w specyfice użytkowania. Właściciele nowych Volvo mogli jeździć bardziej agresywnie, nie zważając na zużycie paliwa, bo to osoby zamożne. Nieco inaczej użytkują swoje auta właściciele kompaktowych Peugeotów.

Marka samochodu

Ten sam typ skrzyni automatycznej może być używany przez kilku czy kilkunastu producentów aut, a każdy ma swoje oczekiwania co do charakterystyki pracy przekładni. Jeden może oczekiwać szybszych zmian biegów, inny akceptuje bardziej leniwą pracę, dzięki której przekładnia będzie bardziej żywotna. Dlatego ta sama przekładnia będzie inaczej skonfigurowana dla Volkswagena, inaczej dla Volvo, a jeszcze inaczej dla BMW. Istotne jest też to, jak z samochodem obchodzą się użytkownicy. Nie jest żadną tajemnicą, iż właściciele BMW mają cięższą nogę niż np. kierowcy Fiatów, więc choćby auta tej samej klasy, z podobnymi silnikami, o tej samej mocy, będą różnie obciążały tę samą przekładnię.

Konstrukcja

Konstrukcja przekładni to nie tylko materiały i jakość montażu. jeżeli wymiana filtra jest możliwa przy zmianie oleju, odpowiednio serwisowana skrzynia wytrzyma bardzo długo. W przypadku filtra niewymiennego trwałość skrzyni w dużym stopniu zależy od jego czystości, na którą wpływ ma w dużym stopniu częstotliwość zmian oleju.

Serwisowanie

Warto wiedzieć, iż metodą statyczną da się wymienić tylko część oleju (zwykle ok. połowy lub mniej), więc trzeba to robić dość często, np. wraz z wymianą oleju silnikowego, albo kilka razy z rzędu, przeprowadzając w ten sposób płukanie skrzyni. Metoda dynamiczna wymienia cały olej w jednym procesie, ale naraża na ryzyko usterki, zwłaszcza w przekładniach z niewymiennym filtrem, w których dawno nie wymieniano oleju.

W procesie dynamicznej wymiany oleju dużo zanieczyszczeń może być wepchniętych pod ciśnieniem do filtra, gdzie zostaną trwale zablokowane i zmniejszą pole filtracji. Zanieczyszczenia te mogą zostać wciśnięte także w niektóre mechanizmy. W teorii, dynamiczna wymiana oleju jest najlepszą z możliwych. Jednak w praktyce należałoby ją stosować od początku eksploatacji samochodu i najlepiej w skrzyniach z wymiennym filtrem.

Jak dbać o skrzynię automatyczną?

Najważniejsze w eksploatacji skrzyni automatycznej jest danie jej czasu w wykonanie swojej pracy. Po włączeniu trybu D warto odczekać chwilę, podobnie jak przy zmianie z D na R lub odwrotnie — naciskamy na gaz dopiero, kiedy skrzynia zmieni kierunek jazdy, czyli poczujemy, iż auto chce już samo jechać we właściwym kierunku. Znaczenie ma również łagodne obchodzenie się z pedałem przyspieszenia. Nie chodzi tu o korzystanie z pełnej mocy silnika, tylko o płynne wciskanie pedału przyspieszenia, zamiast wciskania szybkim ruchem pedału do podłogi. To podstawowa zasada, która pomaga wydłużyć żywotność każdej przekładni.

Naprawa skrzyni automatycznej to w tej chwili wydatek zaczynający się od kwoty ok. 10 tys. zł. choćby jeżeli będzie kosztować mniej, to trzeba doliczyć montaż i demontaż, który z reguły kosztuje od 2000 zł w górę. fot. Motor

Kiedy auto stoi, zawsze trzeba mieć wciśnięty hamulec, raczej unikać przełączania w tryb N. jeżeli jednak postój ma trwać nieco dłużej, np. więcej niż minutę, bo czekamy na przejazd pociągu, którego jeszcze nie widać, warto włączyć położenie P.

A oto kilka zaleceń specyficznych dla wszystkich rodzaju przekładni.

Klasyczna z konwerterem AT

Klasyczne przekładnie z konwerterem są najmniej wymagające. Konwerter generuje uślizg w pewnym stopniu konstrukcyjnie przewidziany, więc jazda z minimalną prędkością czy agresywne ruszanie mają mniejszy wpływ na trwałość niż w innych typach przekładni. Ważne, by odczekać chwilę, aż zaczną pracować kosze sprzęgieł po włączeniu trybu do jazdy. Da się wtedy poczuć delikatne „pociągnięcie” skrzyni w określonym kierunku. Dopiero wtedy puszczamy hamulec, a kiedy auto ruszy, dopiero wciskamy gaz.

Bezstopniowa CVT

Skrzynie bezstopniowe najbardziej nie lubią jazdy dynamicznej i wysokich prędkości. Wtedy się grzeją, co wpływa na trwałość pasa/łańcucha i kół stożkowych przenoszących napęd. Koncepcyjnie są stworzone do jazdy miejskiej, którą w teorii znoszą najlepiej ze wszystkich typów przekładni, bo zmiana biegu jest tu płynna i zupełnie naturalna, a obciążenia nieduże. Choć niestety konstrukcja CVT jest taka, iż każda zmiana przełożenia powoduje zużycie większe niż sama jazda ze stałym przełożeniem, co w przypadku przekładni bezstopniowej bywa dość rzadkie. Dlatego preferowana jest jazda możliwie płynna. Najlepiej, gdy skrzynia CVT jest połączona z benzynowym silnikiem o niedużym momencie obrotowym. Warto pamiętać o regularnej wymianie oleju.

https://magazynauto.pl/porady/co-to-jest-przekladnia-bezstopniowa-cvt,aid,5867

Dwusprzęgłowa DSG/DCT

Przekładnie dwusprzęgłowe budową przypominają zautomatyzowane skrzynie manualne, ale szybciej zmieniają biegi, a do tego precyzyjniej sterują sprzęgłami. W skrzyniach zrobotyzowanych łatwo o ich przypalenie. Najlepiej sprawdzają się wersje ze sprzęgłami mokrymi, które lepiej znoszą długotrwałe pełzanie niż sprzęgła suche. Tak czy inaczej, ograniczenie powolnej jazdy wydłuża trwałość układu i opóźnia konieczność naprawy. Są najlepszymi automatami na trasy. Negatywnie na skrzynie dwusprzęgłowe wpływa ciągnięcie ciężkich przyczep oraz jazda terenowa z minimalną prędkością. Serwis olejowy w tym typie skrzyń daje ogromne korzyści.

https://magazynauto.pl/porady/dobre-skrzynie-dsg-cvt-automaty,aid,6441

Jaki automat wybrać do stylu jazdy?

Jeśli preferujesz dynamiczną jazdę, to na pewno CVT nie jest dla ciebie. fot. Motor

Kupując samochód ze skrzynią automatyczną, warto wiedzieć, jaki jest to typ i model przekładni. Najbezpieczniej kupować auta ze skrzynią, którą stosuje wielu producentów, bo łatwiej o dostęp do części. Właściciele np. Fordów dowiedzieli się o wadze tego aspektu dopiero po awarii ich płynnie — ale krótko — pracującego ośmiobiegowego „automatu” 8F35/8F40, którego naprawa pochłania lekko 10 tys. zł, a nierzadko i 15-18 tys. zł.

Ważne jest także dobranie typu skrzyni do stylu jazdy. jeżeli auto ma służyć głównie do miasta, dobre CVT może być najlepszą ze wszystkich konstrukcji. Gdy często podróżuje się autostradą, to nie ma nic gorszego od CVT i lepszego od dwusprzęgłowej. Klasyczne automaty są najbardziej uniwersalne. Oto podstawowe kryteria wyboru rodzaju przekładni do swojego stylu eksploatacji.

  • Klasyczne automaty z konwerterem — najbardziej uniwersalne, dobrze sprawdzają się w każdych warunkach.
  • Bezstopniowe CVT — dobre do miasta i do spokojnej, płynnej jazdy na krótkich dystansach (niewielkie przebiegi). Nie nadają się do ciężkiej eksploatacji, np. ciągnięcie przyczep czy dynamiczna jazda autostradą.
  • Dwusprzęgłowe — najlepsze do jazdy na trasach, bo ich sprzęgła nie generują uślizgu. Nie przepadają za uślizgiem sprzęgieł, więc gorzej radzą sobie z jazdą miejską czy terenową, a także z ciągnięciem przyczep.
https://magazynauto.pl/porady/dobre-skrzynie-automatyczne-uzywane-auta,aid,6425
Idź do oryginalnego materiału